CÂU LẠC BỘ NHÀ BÁO TỰ DO

Tôn trọng và bảo vệ sự thật

LÚNG TÚNG Ở “NGÃ BA ĐƯỜNG”, LẠM PHÁT CÓ THỂ 18,2%

Phạm Huyên, VEF

Xem lời bình của Người Buôn Gió

Nếu Chính phủ kiên định làm đúng 6 giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô theo Nghị quyết 11, lạm phát cả năm 2011 thấp nhất cũng là 15,5%. Còn nếu Chính phủ “không kiên nhẫn”, lạm phát có thể tăng tới 18,2%.

Lạm phát năm 2011 không thể thấp hơn 15%

Công bố dự báo này, TS. Nguyễn Đức Thành, chủ biên của Báo cáo Kinh tế Việt Nam năm 2011 (Trung tâm nghiên cứu kinh tế và chính sách – VEPR, ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội) công bố sáng 17/5,  thẳng thắn nói: “Các kịch bản về lạm phát này là rất bi quan. Chúng tôi lấy tiêu chí về mặt kinh tế chứ không theo chỉ tiêu của Chính phủ và Quốc hội. Cho tới nay, dự báo CPI này có thể coi là cao nhất so với các tổ chức nghiên cứu khác”.

Chưa khi nào, chỉ số lạm phát lại có vẻ khó đoán như năm nay. Liệu nền kinh tế có rơi vào trạng thái “siêu lạm phát” như hồi năm 2008 hay không? Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2011 rốt cục sẽ là bao nhiêu?

Thật khó nói trước được con số nào khi mà từ đầu năm đến nay, đã có những dự báo lạm phát Việt Nam được đưa ra và nhanh chóng bị lạc hậu.

Đầu năm, các chuyên gia kinh tế chỉ dám “lấp lửng” CPI sẽ tầm khoảng 9-10%. Cuối tháng 3, Ngân hàng Thế giới lạc quan nói, CPI Việt Nam chỉ ở mức 9,3%. Nhưng không ngờ, đúng 1 tháng sau, CPI tháng 4 (so với tháng 12/2010) đã là 9,64%. Họp thường kỳ Chính phủ tháng 4, Thủ tướng đã chỉ đạo kiềm lạm phát với mốc giới hạn đã lên tới 12-13%. Ngân hàng ANZ mới đây cũng chỉ dám “đoán” CPI của Việt Nam là 13,5%.

Báo cáo của VEPR dự báo Việt Nam khó kiềm chế lạm phát dưới 15% (ảnh Phạm Huyền)

Vì lẽ đó, con số 15-18% của Trung tâm VEPR cao cách biệt so với mọi công bố trên là thời sự nhất, cũng khiến khá nhiều người tin rắng, có vẻ là con số  nói “thật” nhất.

TS. Nguyễn Đức Thành chia sẻ: “Ở kịch bản CPI là 15,5%, tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ là 6,2%. Chúng tôi tính toán với giả thiết Chính phủ chấp nhận nhiều cú sốc về giá, điều chỉnh lớn giá các mặt hàng nguyên liệu đầu vào và thực hiện theo đúng Nghị quyết 11”.

“Tuy nhiên, chúng tôi e ngại sự kiên nhẫn của Chính phủ với gói giải pháp thắt chặt tài khóa tiền tệ theo Nghị quyết 11 hiện nay. Thông thường tới quý III, cộng với sức ép của dư luận doanh nghiệp, xã hội, điều hành kinh tế lại chuyển sang hướng nới lỏng. Vì thế, lạm phát theo kịch bản này có thể là hơn 18%, hiệu ứng tăng trưởng kinh tế cao hơn tương ứng là 6,5%. Tuy nhiên, kèm theo đó sẽ là những bất ổn, rủi ro và lạm phát nằm ngoài tầm kiểm soát”, vị chuyên gia này nói.

Vì sao nền kinh tế đứng trước ngã ba đường?

Nói rằng nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước ngã ba đường, có lẽ, những nhà quản lý, hoạch định chính sách hiện nay sẽ cảm thấy chạnh lòng hơn hết. Ngã ba đường ấy không thể đổ lỗi cho sự quá độ từ nền kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Sòng phẳng hơn, đó là do cách điều hành thiếu dài hơi và có phần lạm dụng mệnh lệnh hành chính đối với một nền kinh tế mở như Việt Nam.

TS. Nguyễn Đức Thành cắt nghĩa: “Các vấn đề kinh tế hiện nay đều ở thời điểm mang tính bước ngoặt, phải lựa chọn nhiều mục tiêu. Ví dụ như mô hình kinh tế hiện nay bắt nguồn sâu xa từ giai đoạn trước, dựa trên nền tảng lấy doanh nghiệp Nhà nước là chủ đạo, coi các Tập đoàn kinh tế Nhà nước là trụ cột chính. Đến nay, mô hình này rõ ràng đang gây nhiều tranh cãi bởi nó khiến cho nguồn lực phân bổ không đồng đều, rủi ro ngày càng hiện hữu”.

Một ví dụ khác là câu chuyện giằng xé mục tiêu giữa một bên là tăng trưởng kinh tế với một bên là thực tế năng động của đời sống kinh tế toàn cầu. Khi cứ lúng túng ở ngã ba đường, rất khó làm chính sách. Cơ chế phân cấp như thế nào cho hiệu quả cũng đang phải bàn lại rất nhiều, vì liên quan đến việc kiểm soát tài sản quốc gia…

“Trong bối cảnh này, niềm tin và sức chịu đựng của cộng đồng doanh nghiệp giảm mạnh”, ông Thành nói.

Các DN sản xuất gặp nhiều khó khăn do lãi suất tăng cao (ảnh Phạm Huyền)

Chia sẻ xung quanh báo cáo kinh tế trên, TS. Lê Xuân Nghĩa nhận xét, trong điều hành kinh tế chưa hài hòa, khi thắt chặt thì lại chặt quá, đến lúc phải nới lỏng thì doanh nghiệp cũng phải mất 3-4 tháng mới hồi sức được.

Không chỉ vậy, ông Nghĩa còn cho rằng, chính sách lãi suất hiện nay chính là nguyên nhân đẩy càng ngân hàng rơi vào cảnh có hai hệ thống kế toán. Theo ông, thật nghịch lý khi mà lãi suất huy động thực tế lên tới 17-18% nhưng trong sổ kế toán thì chỉ được ghi là 14% vì đây là lãi suất trần huy động. Còn với lãi suất cho vay cao ngất như hiện nay, các doanh nghiệp nói rằng, chỉ còn hai cách, một  là đẩy công nhân ra ngoài đường, hai là đi buôn đất”.

Phác thảo sơ lược về những ứng xử chính sách kinh tế trong nước, báo cáo nghiên cứu còn đánh giá, năm nay không gian chính sách vĩ mô còn đặt nền kinh tế vào thế bất lợi hơn nhiều so với năm 2008. Đó là năm xảy ra lạm phát cao nhất, bắt đầu khủng hoảng kinh tế thế giới nhưng khi đó, ngân sách chưa bị thâm hụt sâu, chính sách tài khóa còn có thể linh hoạt thay đổi mức độ thu – chi. Lạm phát tuy bùng cao nhưng lãi suất lúc đó chưa cao và khả năng tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát là chấp nhận được.

Thêm vào đó, dự trữ ngoại hối năm 2008 là đỉnh điểm, có thể can thiệp mạnh vào thị trường ngoại hối.

Còn năm nay, chúng ta bắt đầu hứng chịu những hệ lụy chính sách của 2 năm trước. Năm 2009, do sử dụng công cụ tài khóa mạnh mẽ nên nợ công tăng cao, thâm hụt ngân sách cũng cao. Tiếp đó, năm 2010, chúng ta lại sử dụng chính sách mạnh can thiệp về tiền tệ như nâng lãi suất cao, thắt chặt cung tiền và tín dụng, giảm dự trữ ngoại hối để bình ổn tỷ giá.

Hậu quả là đến năm 2011, không gian còn lại của chính sách tiền tệ và tài khóa đã bị thu hẹp và khó mà có thể tận dụng điều chỉnh với qui mô lớn được nữa. Đây là căn nguyên khiến cho 4 tháng đầu năm 2011, Chính phủ đã phải sử dụng nhiều công cụ hành chính quyết liệt để can thiệp thị trường.

Với các phân tích trên, TS Nguyễn Đức Thành bày tỏ, kiến nghị lớn nhất cho năm 2011 là cần nghiêm túc thực hiện đúng Nghị quyết 11, kiên trì với chủ trương thắt chắt tài khóa, tiền tệ. Kỷ luật tài khóa có ý nghĩa sống còn cho sự hồi phục sức mạnh của nền kinh tế.

Filed under: Kinh Tế-Đời Sống,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Twitter

Hoàng Sa Việt Nam: Nỗi đau mất mát

[a film by André Menras Hồ Cương Quyết] Đây là một phim tài liệu về cuộc đời hàng ngày của anh chị em ngư dân miền Trung (Bình Châu và Lý Sơn).

%d bloggers like this: