CÂU LẠC BỘ NHÀ BÁO TỰ DO

Tôn trọng và bảo vệ sự thật

RÙA & HOA

Trương Duy Nhất czcx_Page_01

Một dân tộc mà việc gì tất tật từ lớn đến bé, cất được cái nhà, đào được cái hố tiêu, nhận dăm cân gạo cứu đói cũng đều mở miệng “nhờ ơn đảng và chính phủ” thì khó bơi thoát khỏi cái ao làng, chứ nói chi đến “cách mạng hoa”.

“Chẳng thơm cũng thể hoa Nhài”, nhưng hoa Nhài Tràng An khác hoa Nhài Tunisia

Cuộc cách mạng Hoa Nhài khởi phát từ Tunisia rồi lan rộng sang một số nước Bắc Phi, vùng Trung Đông và có nguy cơ thổi bùng thêm nhiều cuộc cách mạng “các loài hoa khác”.

Không thể phủ nhận rằng hương vị Hoa Nhài kia đã ít nhiều tạo “cảm hứng” và kỳ vọng vào một sự thay chuyển lớn cho nhiều người và một số tổ chức phe nhóm. Tuy nhiên, liệu một cuộc cách mạng Hoa Nhài (hay Hoa Sen, Hoa Súng, Hoa… chi chi đó) có bùng phát nổi tại Việt Nam?

Tôi cho là không. Bản tính và tư duy người Việt không thể làm “cách mạng hoa” như nhiều dân tộc khác. Một dân tộc luôn tự trói đầu mình (xem thêm bài:  Tự bó đầu mình), cái gì nhìn đâu cũng ra chuyện “nhạy cảm” thì quả đúng như vị giáo sư Nobel toán học Ngô Bảo Châu nói: chẳng khác gì một bầy cừu. Một dân tộc mà chỉ số lòng tin trong dân chúng luôn ở mức hài lòng “nhất thế giới, dễ dàng chấp thuận thực tại thì đó là một dân tộc không có khao khát lớn.

Có thể lại thêm một lần nữa bị ném đá, bị qui kết là… phỉ báng dân tộc, kẻ cơ hội, chim mồi, người của Tổng này phe nọ… Nhưng thú thật tôi buồn cho dân tộc của tôi. Một dân tộc mà việc gì tất tật từ lớn đến bé, cất được cái nhà, đào được cái hố tiêu, nhận dăm cân gạo cứu đói cũng đều mở miệng “nhờ ơn đảng và chính phủ” thì khó bơi thoát khỏi cái ao làng, chứ nói chi đến “cách mạng hoa”.

Vì thế, phương cách kêu gọi dân chúng xuống đường là thiếu hiểu biết và dại dột. Mà giả có chăng nữa, tôi cũng không thích cách chọn lựa này. Tôi vẫn tin, muốn và thấy cần thiết ở một sự thay đổi từ trên xuống, hơn là một cuộc cách mạng từ dưới lên. Thảm kịch Thiên An Môn đâu chỉ là bài học cho riêng người Trung Quốc. Sẽ có người bảo tôi hão, tuy nhiên nếu nhìn lại ta chẳng đã có một sự thay chuyển lớn từ trên xuống hồi 1986 đó sao? Nếu không, đến nay tôi chắc chắn nước Việt mình cũng chẳng hơn và khác chi Cu Ba với Bắc Hàn.

Nhưng để có được sự chuyển thay lớn theo hướng từ trên xuống, phải trông chờ ở một nhân vật đủ tầm khuynh loát (xem thêm bài Nhìn từ Trung Quốc). Sự phát triển và chuyển thay của nước Việt, người Việt nên theo hướng này.

Cả nước như lên đồng, quýnh quáng vì một con rùa già ghẻ lở

Đất nước này vui thật. Dân tộc này vui thật. Cả nước lên đồng, hoắng lên chỉ vì một con rùa già ghẻ lở. Cả Thủ đô quýnh quáng chấu vào lo cứu một con rùa già còn hơn cả cứu người. Tôi đang sợ lỡ nay mai không chữa được bệnh, nó bật ngửa ra chết không khéo dân tình lại xuống đường biểu tình đòi qui trách nhiệm, kỷ luật cách chức ông này bà nọ cũng nên. Không khéo lúc đó có người lại đòi ướp xác, xây… lăng cho cụ rùa già Hồ Gươm này thì khốn khổ cho Hà Nội nghìn năm văn vật.

Có ai liên tưởng gì đến hai hình tượng cụ rùa và hoa nhài không? “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài”. Cành nhài ấy cắm vào hình ảnh cụ rùa già ngụp hớp bì bọp thoi thóp kia có đáng thành một biểu tượng mới cho thủ đô nước Việt này?

Tôi cũng không ngờ bài “Chuyện cụ rùa Hồ Gươm” lại bị ném đá dữ dội đến thế. Một đất nước, một dân tộc đến bây giờ vẫn cứ mãi dựa níu vào những truyền thuyết hoang đường thì khó mà lớn lên được. Đến mức một con rùa già ghẻ lở cũng biến thành rùa thiêng, được xưng là Cụ (viết hoa), nhốn nháo như sắp bị… đào mộ Tổ thì xin đừng nói chi chuyện Hoa Nhài hay Hoa… Cứt Lợn.

Theo Blog Trương Duy Nhất

 

Chuyện “Cụ Rùa” hay chuyện lòng dân đáng lo?

Trong khi tình hình thời sự có nhiều biến động, giá cả thị trường đang ở vào giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” khiến cho không ít gia đình phải lao đao thì tại Hà Nội, có hơn 10 sở, ngành được huy động để tham gia vào công tác cứu rùa Hồ Gươm.

RFA – Tin tức Cụ Rùa trên các báo online. RFA

Một sự việc vốn dĩ rất bình thường đã trở thành câu chuyện gây tranh cãi và mất lòng dân.

Rùa quan trọng hơn chuyện dân lao đao vì vật giá

Liên tục từ khoảng trung tuần tháng 2 tới nay, chuyện cứu rùa Hồ Gươm đã nghiễm nhiên được biến thành một chủ đề “nóng” không kém chuyện giá vàng, giá điện, giá xăng tăng hay “hương hoa lài” ở Trung Đông.

Vốn khoác trên lưng một truyền thuyết lịch sử, hay nói đúng hơn, cả một niềm tự hào dân tộc, rùa Hồ Gươm trước đây vốn đã nổi tiếng thì nay lại càng được chú ý đặc biệt khi trên báo chí xuất hiện những hình ảnh cho thấy mai rùa có những đốm bất thường ngày càng lan rộng.

Vào ngày 18/2, chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo đã ký quyết định thành lập một Ban chỉ đạo khẩn cấp bảo vệ rùa Hồ Gươm, tiếp sau đó là các cuộc Hội thảo quốc tế với sự góp mặt của nhiều giáo sư, nhà khoa học trong và ngoài nước để tìm cách chẩn bệnh cũng như cứu chữa cho rùa. Đã có rất nhiều phương án, đề xuất đưa ra như dung trực thăng để “giải cứu” rùa, làm bể bơi thông minh để chữa bệnh cho rùa, xây bãi cứu thương cho cụ rùa…và sau nhiều ngày bàn thảo, theo Báo điện tử của Chính phủ Việt Nam, một “Lộ trình 100 ngày chữa trị cho Rùa Hồ Gươm” đã ra đời.

Trong khi đó đối với nhiều người dân, câu chuyện rùa tuy là một câu chuyện khá đặc biệt nhưng không quá đặc biệt để đến nỗi phải huy động hơn 10 sở, ngành tham gia, bỏ quá nhiều công sức và chắc chắn là cả kinh phí để đưa ra một “lộ trình” gây rất nhiều băn khoăn về hiệu quả của công việc.

Cụ Rùa Hồ Gươm mang nhiều vết thương trên người có vẻ mệt mỏi.
Cụ Rùa Hồ Gươm mang nhiều vết thương trên người có vẻ mệt mỏi.

Anh Dũng, một người dân sống ở  miền Bắc, nói:

Thực ra, rùa Hồ Gươm gần như là một cái tâm linh, một tín ngưỡng ở Việt Nam, nhất là ở Hà Nội rồi. Nhưng mà chuyện nó chẳng lớn đến mức phải họp cả bao nhiêu hội nghị, hội thảo nhưng cuối cùng chẳng ai đưa ra được ý kiến gì để thực hiện ngay mà cứ đùn đẩy nhau rồi thành ban nọ, ban kia.

Mình thì không biết (họ) đã bỏ bao nhiêu tiền vừa rồi để họp hành các thứ nhưng mà mình thấy nếu để lo cho cụ rùa thì chính đáng nhưng mà theo kiểu cách họp hành như thế này thì mình thấy là lãng phí. Mình không biết tổng số là bao nhiêu nhưng kể cả nếu nó ít tiền thì cũng là lãng phí.

Ăn theo với những trang báo chính thống, trên mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều trang như “Cụ Rùa Hồ Gươm”, “Xin hãy cứu lấy Cụ Rùa Hồ Gươm”, “Chúng em yêu Cụ Rùa Hồ Gươm”… Chính từ những trang mạng với các trích dẫn từ báo chí đã gây ra không ít tranh cãi trong cộng đồng mạng về danh xưng “Cụ Rùa” khi báo chí liên tục viết hoa từ này một cách cung kính.

Trong khi đó trên thực tế, người dân chẳng mấy chú ý đến vấn đề này trước đây. Người miền Bắc vẫn gọi “Cụ Rùa” như là một thói quen và vì yếu tố tinh thần. Trong khi đó ở những vùng miền khác, người dân lại ít dùng từ này. Bùi Minh, một sinh viên ở Vinh, nói:

Có những người ở Hà Nội nghe truyền thuyết kể về con rùa, tất nhiên còn rùa này chắc cũng lớn tuổi rồi nhưng từ “cụ” thì trong từ điện Tiếng Việt, từ “cụ” chỉ để cho người đã đẻ ra ông bà mình hoặc những người lớn tuổi mà người ta kính trọng thì mới gọi là “cụ”, chứ không ai đi gọi một con rùa là “cụ” hết.

Thêm một điểm khác, nhiều cư dân trong cộng đồng mạng không khỏi băn khoăn về một sự thổi phồng, tập trung quá lớn vào câu chuyện rùa Hồ Gươm trong thời điểm mà cả xã hội đang phải oằn vai lao đao vì gánh nặng trượt giá. Đến nỗi, một cư dân mạng tên Phạm Trường Giang đã hiến kế rằng: “Đem bán cho quán nhậu là thượng sách, dân tình đang đói khổ, thiếu lương thực, bán rẻ rẻ cho dân ăn biết đâu còn cứu sống được họ một ngày…”

Dĩ nhiên, phát biểu mà chắc hẳn nhiều người cho rằng “lộng ngôn” kia hẳn phải có lý do của nó, cũng như việc có không ít những cụm từ mới ra đời từ sự kiện này như “hội thảo rùa”, “tiến sĩ rùa”, “phác đồ điều trị rùa”… mà bây giờ người ta bắt đầu dùng để đùa nhau.

“Định hướng báo chí”

Thậm chí một số người đặt ra câu hỏi: “Ngộ nhỡ rùa Hồ Gươm chết thì sao?”. “Chẳng sao cả!”, đó là câu trả lời của nhà giáo Phạm Toàn ở Hà Nội, vì theo ông, cốt lõi vấn đề của câu chuyện rùa Hồ Gươm chính là nét đẹp văn hóa. Ông nói:

Tập trung công tác bảo vệ "Cụ Rùa" Source Vietnamnet
Tập trung công tác bảo vệ “Cụ Rùa” Source Vietnamnet

Trong “văn hóa”, chỉ có tinh thần thôi, người ta gọi là “tinh thần” và “biểu tượng”. Tinh thần nằm trong biểu tượng và biểu tượng toát ra tinh thần, thì đấy là “văn hóa”.

Thế thì nếu anh sống bằng cái vật thật, cái vật mà không phải là biểu tượng đấy, thì có lúc anh sẽ rất lúng túng. Ví dụ như con rùa ấy, đã là một cái thật thì phải có sinh có tử chứ. Anh lại cứ tin nó là cụ, là thần thiêng thì anh chết. Con rùa là con rùa, nhưng cái không thật, không cụ thể của nó thì mới là văn hóa. Con rùa ở Văn Miếu là văn hóa, chứ còn con rùa thật ở hồ mà nếu coi đấy là một vật linh thì là sai lầm lớn.

Chuyện rùa Hồ Gươm cho đến lúc này vẫn là đề tài mà báo chí cập nhật tin tức hàng ngày, hàng giờ còn nhiều hơn tình hình thời sự đang nóng bỏng của các cuộc cách mạng mang hương hoa lài hay gần hơn là những phương thức khắc phục tình trạng bất ổn kinh tế.

Trong một xã hội vốn đã mang tiếng về vấn đề “định hướng báo chí” thì sự việc này càng khiến nhiều người đặt câu hỏi về một tác động đằng sau. Chia sẻ về điều này, blogger Mẹ Nấm – Như Quỳnh,  nói:

Chuyện vì một con rùa mà phải tổ chức hội thảo, mời chuyên gia rồi bao nhiêu thứ trên đời, trong khi chuyện nó rất đơn giản là làm sạch nước Hồ Gươm đi. Còn chuyện bắt rùa tai đỏ thì vì kinh tế mà, cứ thả ra cho dân, Quỳnh nghĩ cứ giao cho mấy ông đánh dặm, đánh cá, cứ bắt được một con rùa là được 50.000 đồng thử coi, một tuần là sạch rùa tai đỏ chứ cần gì phải chuyên gia rồi dung máy các thứ.

Quỳnh nghĩ là nên thực sự làm chứ không nên lợi dụng việc cứu chữa cho rùa Hồ Gươm mà trục lợi hay là để lôi kéo sự chú ý của dân chúng vào những thứ vô bổ thì có lẽ “Cụ Rùa Hồ Gươm” sẽ được cứu sống sớm hơn. Quỳnh cảm thấy nó có một mục đích hết chứ không phải vô lý đâu.

Dẫu sao, việc người dân tranh cãi hay bất đồng quanh chuyện “Cụ Rùa” chỉ diễn ra cùng lắm trong vài phút đồng hồ trên mạng hay quanh ly cà phê buổi sáng. Thế nhưng kể từ lúc giá cả tăng vọt, nhiều người đã bắt đầu tập bỏ cả thói quen cà phê này…

Khánh An tường trình từ Bangkok
Theo RFA

Filed under: Chính Trị-Xã Hội, Kinh Tế-Đời Sống, , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Twitter

Hoàng Sa Việt Nam: Nỗi đau mất mát

[a film by André Menras Hồ Cương Quyết] Đây là một phim tài liệu về cuộc đời hàng ngày của anh chị em ngư dân miền Trung (Bình Châu và Lý Sơn).

%d bloggers like this: